أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
34
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
[ سوره مريم ( 19 ) : آيات 49 تا 50 ] فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ كُلاًّ جَعَلْنا نَبِيًّا ( 49 ) وَ وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا ( 50 ) آنگه ابراهيم از ايشان ببريد و دور شد و از آنچه ايشان آن را مىپرستيدند بدون خداى از بتان ، ببخشيديم او را فرزندى چون اسحاق و فرزند زادهء چون يعقوب و هر يكى را پيغمبرى گردانيديم و خلعت پيغمبرى داديم و بداديم ايشان را از رحمت خود كه نبوّت است ؛ دليلش : أهم يقسمون رحمة ربّك ، كلبى گفت : انواع نعمت از مال و فرزندان ، و كرديم براى ايشان زبان راست بلند و بزرگوار يعنى ثناى نيكو از هر ملّتى كه جملهء اهل ملل از جهودان و ترسايان و گبران و مسلمانان ايشان را نيكو گويند و گفتند : معنى آنست كه ما ايشان را پيغمبران گردانيديم كه به زبان صدق و علوّ بر خداى تعالى ثنا گفتندى . [ سوره مريم ( 19 ) : آيات 51 تا 55 ] وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى إِنَّهُ كانَ مُخْلَصاً وَ كانَ رَسُولاً نَبِيًّا ( 51 ) وَ نادَيْناهُ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ وَ قَرَّبْناهُ نَجِيًّا ( 52 ) وَ وَهَبْنا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنا أَخاهُ هارُونَ نَبِيًّا ( 53 ) وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولاً نَبِيًّا ( 54 ) وَ كانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا ( 55 ) ياد كن اى محمّد در كتاب قرآن موسى پيغمبر را كه مردى با اخلاص بود در عبادت و از ريا دور بود و او پيغمبرى بود فرستاده بخلق از قبل خداى بلند قدر و بزرگ مقدار . [ وَ نادَيْناهُ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ ] و ما او را ندا كرديم و آواز داديم از جانب راست كوه طور و آن كوهى است ميان مصر و مدين ؛ و ندا اين بود كه : انّى أنا اللّه ربّ العالمين ، آنگه با او سخن گفت و اين در شب آدينه بود و او را با حضرت خود نزديك گردانيديم تا كلام ما بشنود عبد اللّه عبّاس گفت : بحجاب اعلاش بردند تا صرير قلم كه بر لوح محفوظ ميرفت بشنيد و گفتند كه : محلّ و منزلت او بنزديك ما چون منزلت بندهء بود كه خداوندش براى كرامت به خودش نزديك گرداند ، و بخشيديم ما او را از رحمت